Kazakistan Ekonomisi ve İkinci Lift Expo Kazakistan Fuarı

Gelişmekte olan Kazakistan’ın ikinci asansör ve yürüyen merdiven fuarı 3-5 Nisan tarihlerinde Almati’de gerçekleşti.

Kazakistan Cumhuriyeti, 16 Aralık 1991 tarihinde Sovyetler Birliği’nden bağımsızlığını kazanmasından bu yana 2019 yılı Mart ayına kadar Nur Sultan Nazarbayev başkanlığında yönetilmiştir. Yönetsel alanlarda Cumhurbaşkanı tarafından yapılan düzenlemeler, Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri ve Bakanlık yenilemeleri ile gerçekleştirilmektedir. Nur Sultan Nazarbayev, ülkede günümüzdeki politik istikrarın ana unsuru konumundadır.

2,279,900 km2 yüzölçümüne sahip olan Kazakistan, yüzölçümü açısından dünyanın dokuzuncu, eski Sovyetler Birliği ülkelerinin ikinci en büyük ülkesidir. Türkiye’nin yaklaşık 3.5 katı büyüklüğündeki ülke, Orta Asya’da Çin’in kuzeybatısında, Ural Nehri’nin batısında yer almaktadır.

Kazakistan ekonomisi temelde ham petrol, madencilik sektörü ve doğal gaz ihracatına dayanmaktadır. Petrol ve doğal gazdan elde edilen gelir, GSYİH'nin üçte birinden fazlasını oluşturmaktadır. Petrol dışı sanayinin gelişimi yavaştır.

Ülkede ekonomik çeşitliliği sağlamak ve sanayi altyapısı oluşturmak için çeşitli politikalar uygulanmaktadır. Kazakistan Cumhuriyeti eski Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev'in öncülüğünü yaptığı "Nurlu Yol Ekonomi Programı"nın uzun vadeli yol haritasının bir parçası olarak, Kazakistan, yeraltı kaynaklarının ihracatına dayalı ekonomik model yerine sanayileşmesini çeşitlendirmeyi hedeflemektedir. Kazakistan'da, özellikle enerji ve tarım ürünlerinin işlenmesi de dahil olmak üzere çeşitli sanayi alanlarında yeni yatırımların önünü açmak için çaba sarf edilmektedir. Son yıllarda, sektör bazında hizmet, inşaat ve eğitim faaliyetlerinde ve imalat sanayinde artış gözlemlenmiştir.

Sektörel çeşitliliğin sağlanması ve yer altı kaynaklarına dayanan iktisadi yapının dönüştürülerek sanayi üretiminin geliştirilmesini teminen, Özel Ekonomik Bölgeler kapsamında sağlanan teşvikler yoluyla ülkeye doğrudan yabancı sermaye çekilmeye çalışılmaktadır. Ülkede halihazırda 14 Özel Ekonomik Bölge bulunmakta olup, yatırımcı firmalara çeşitli vergi muafiyetleri, uygun faizli kredi tahsisleri başta olmak üzere çeşitli teşvikler sağlanmaktadır.

Petrol sektörü ile ivme kazanan ekonomik büyümenin etkileri başta hizmet sektörü olmak üzere diğer sektörlere de yansımıştır. Hizmet sektörü ülkede en fazla istihdam sağlayan sektör konumundadır.

Kazakistan'ın Dış Ticaret Durumu

Kazakistan, doğal kaynakları sayesinde cari hesap fazlası veren bir ekonomiye sahip olup, üretim yapısı nedeniyle ham madde ve yarı mamul ürünler ihraç etmektedir. İhracatın neredeyse yarısını petrol ve petrol ürünleri oluşturmaktadır. Tüketim malları ihracatı oldukça sınırlıdır. Kazakistan'ın ihracatı 2022 yılında 84 milyar ABD doları olarak gerçekleşmiştir. Başlıca ihracatçı ülkeler arasında İtalya, Çin, Rusya, Hollanda ve Türkiye yer almaktadır. Türkiye, ülkenin ihracatında %6'lık payla beşinci sırada yer almaktadır. Ülkenin 2022 yılında ihraç ettiği başlıca ürünler ham petrol, altın, rafine bakır ve bakır alaşımları, bakır cevherleri ve konsantreleri ile ferroalaşımlardır. İthalat ise 2022 yılında 50 milyar ABD doları olarak gerçekleşmiştir. Başlıca ithalatçı ülkeler arasında Rusya, Çin, Almanya, ABD ve Türkiye yer almaktadır. Türkiye, ülkenin ithalatında %3.2'lik payla beşinci sırada yer almaktadır. Kazakistan'ın en önemli tedarikçi ülkesi Çin Halk Cumhuriyeti'dir; onu, lojistik ve fiyat avantajı ile Kazakistan ile olan 1,533 km'lik sınırı sayesinde Rusya takip etmektedir (Tablo 2).

Asansör Sektörü

Sovyetler Birliğinin yıkılışından sonra inşaat sektörünün hareketlenmesi ile birlikte asansör ve yürüyen merdiven sektörü de hızlı bir ivme kat etti. Günümüzde yıllık yaklaşık 5,000 bin yeni ünite ihtiyacı duyan ülkeye asansör üreticilerinin ilgisi de artmış durumda. OEM’lerden sonra ülkedeki en büyük asansör tedarikçisi halen Çin ve Rusya olmakla beraber Türk firmalarının da bölgedeki etkinliğinin arttığı görülüyor. Özellikle İnşaat sektöründe faaliyet gösteren Türk firmaları başkent Astana ve Almati’de birçok proje hayata geçirmiş durumda.

Türk müteahhit firmalarının dikey taşıma çözümleri için Türk firmalarını tercih etmeleri ciddi bir avantaj olarak ön plana çıksa da Çinli firmalarla rekabet etmek çok kolay değil. Ancak yine de birçok proje de Türk firmalarının tercih edilmesi mümkün oluyor.

İkinci Kazakistan Asansör Fuarı

İntro fuarcılık tarafından organize edilen Lift Expo Kazakistan fuarının ikincisi 3-5 Nisan XNUMX tarihinde Almati Baluan Sholak Spor Merkezinde gerçekleşti.

Çoğunluğu Çin’den olmak üzere, Kazakistan, Rusya, Türkiye, Özbekistan ve İran’dan gelen 70 firma en son tasarım ve ürünlerinin sergiledi. Geçtiğimiz yıla nazaran ziyaretçi sayısı az olsa da gelen nitelikli ziyaretçiler katılımcıları mutlu etti. Yüksek navlun fiyatları, gümrükte oluşan gecikmeler gibi nedenlerden dolayı ürün sergileyebilen yabancı firma sayısı çok değildi. Ürün getiremeyen firmalar ziyaretçilere sundukları video ve katalog veya VR (sanal gerçeklik) gibi seçeneklerle ürünlerini tanıtmaya çalıştı.

Bu yıl Türkiye’den fuara katılan firmalar CEO Lift, Çözüm As Asansör, Emlak Konut Asansör (EKA), Genemek, İtimat, Mars, Onaylift ve TTI oldu.

Lift Expo Kazakistan FuarıAlmati’de son kez düzenlenen Lift Expo Kazakistan Fuarı önümüzdeki yıl 26-28 Mart tarihlerinde Astana’da düzenlenecek. Fuar ile alakalı tüm gelişmeleri liftexpo.kz web adresinden takip edebilirsiniz.

Kaynak:

Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı verileri