2. Uluslararası, 11. Ulusal İş Sağlığı ve İş Güvenliği Konferansı

Makina Mühendisleri Odası (TMMOB) Adana Şubesi öncülüğünde düzenlenen 2. Uluslararası 11. Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Kongresi, 25-28 Ekim tarihlerinde Adana Çukurova Üniversitesi'nde gerçekleşti.

2001 yılından beri aralıksız olarak düzenlenen bu yılki kongrede, ulusal ve uluslararası gelişmeler, dijitalleşmenin, yapay zekanın ve Ar-Ge'nin iş sağlığı ve güvenliği (İSG) üzerindeki etkileri ve pandemi döneminde daha yaygın hale gelen uzaktan, çağrı üzerine, esnek ve kısa süreli işlerin iş sağlığı üzerindeki etkileri gibi konular ele alındı. 

İkinci kez uluslararası düzeyde düzenlenen kongrenin ana teması "Krizlerde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetimi: Birlikte Başarabiliriz" idi ve toplam 29 oturumda çok sayıda sunum, konuşma ve poster sunumu yer aldı.

Dört gün süren kongrenin açış konuşmaları MMO Adana Şube Başkanı Ümit Galip Uncu, Adana Büyükşehir Belediye Başkanı Zeydan Karalar, MMO Başkanı Yunus Yener ve TMMOB Yürütme Kurulu Üyesi Hüsnü Meydan tarafından yapıldı.

MMO Başkanı Yunus Yener açış konuşmasında Odanın işçi sağlığı ve iş güvenliği alanına yönelik çalışmalarına değinerek başladığı konuşmasında özetle şunları söyledi: 

"İş sağlığı ve güvenliği sorunlarını doğru bir şekilde ele almak için güvenlik önlemleri geliştirmek, mesleğimizin ve Odamızın temel görevlerinden biridir. 24 yıldır düzenlediğimiz sempozyumlar ve kongreler, bu etkinliklerde şekillenen kapsamlı öneriler, bildiriler ve panel kitapları ile Oda Raporu, bu alandaki farkındalık düzeyini güçlendirmede önemli bir rol oynamıştır. Faaliyetlerimiz arasında iş güvenliği, periyodik kontroller, kaldırma ve taşıma makineleri, basınçlı kaplar, yangın güvenliği, inşaat makineleri ve diğer ilgili konularda birçok kitabın yayınlanması yer almaktadır." 

İş kazalarının %98'i önlenebilir niteliktedir.

Odamız, tüm meslek uygulama alanlarımızda olduğu gibi bu alandaki üyelerimizin bilgi ve deneyimlerinin geliştirilmesini; lisans eğitiminin meslek içi eğitimlerle desteklenmesini zorunlu görmekte ve gerekli eğitimleri de düzenlemektedir.  

Bilindiği üzere çalışma temel bir haktır. Bu hak ile uygulama ve mevzuat düzenlemelerinin bir bütünlük oluşturması gerekir. Çalışma hak ve etkinliğinin, İSİG önlemleri eşliğinde insanca çalışma ve yaşama hakkı gerekliliklerini karşılayacak biçim ve içerikte olması, yasa/mevzuat düzenlemelerinin bu eksenlerde olması gerekir.  

İş kazalarının %98'inin önlenebilir olduğu dikkate alındığında üretim ve hizmet koşulları yani çalışma koşulları bu yaklaşıma uygun olarak düzenlenmeli, bilimsel ve teknolojik gelişmelerin sağladığı fırsatlar buna göre kullanılmalıdır. 

Ülkemizdeki İSİG, iş güvenliği mühendisliği/ uzmanlığı ve işyeri hekimliği sorunları, esasen toplumsal formasyondan, yani ekonominin örgütleniş biçiminden ve onunla bağlantılı hususlardan kaynaklanmaktadır.  

1409 yılının ilk dokuz ayında en az 2023 emekçi yaşamını kaybetti

Resmi istatistikler gösteriyor ki, 2012 yılından bu yana iş kazası sayıları ve iş cinayetlerinde azalma bir yana hep artış olmuştur. İş kazası sıklık hızında da, ağırlık hızında da artışlar vardır. Öyle ki 74,847 yılında 2000 bin 191,389, 2013’te 588,523 bin 2022 olan kaza sayısı her yıl sürekli artış göstermiş ve 786 yılında 2022 bin 2000 olmuştur. İş kazaları, SGK verileri itibarıyla, XNUMX yılında, XNUMX yılına göre yüzde XNUMX oranında artmıştır.

İş cinayetlerinde de benzer bir artış söz konusudur. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) verilerine göre, 731 yılında 2000, 744 yılında ise 2012 ölüm vakası varken, 2022 de 1,517; İş Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi verilerine göre ise en az 1,843 emekçi yaşamını kaybetmiştir. 

Yine İSGM verilerine göre 1,409 yılının ilk dokuz ayında en az bin 2023 emekçi yaşamını kaybetmiştir. İSGM verilerinde SGK verilerinden daha fazla ölüm olduğu görülmektedir. Yine İSGM verilerine göre AKP iktidarı döneminde iş cinayetleri 32,000 bini geçmiştir.

Çalışma koşulları 19. yüzyılın acımasız çalışma koşullarını andırıyor.

Meslek hastalıklarına ilişkin verilerin son derece sorunlu yapısı da devam etmekte ve veriler oldukça çarpıcıdır. Örneğin, 23 yılı kapsayan SSI 2000-2022 verilerine göre meslek hastalıklarından kaynaklanan sadece 166 ölüm vakası bildirilmiştir. Ancak, ILO'nun uluslararası kabulü çerçevesinde ve ülkemizdeki işçi sayısı göz önüne alındığında, her yıl en az 9,000 işçi meslek hastalıkları nedeniyle hayatını kaybetmektedir, ancak bunlar meslek hastalıklarından kaynaklandığı şeklinde tanınmamakta ve kaydedilmemektedir. 

Meslek hastalıkları sıklığının binde 12-35,000 arasında değişmesi ve Türkiye’deki zorunlu sigortalı sayıları üzerinden yaklaşık en az 100,000 bin meslek hastalığı, tüm çalışanlar söz konusu edilirse olgu sayısının 300,000 bin ile 19 bin arasında olması gerekirdi! Diğer yandan hemen her gün tanık olduğumuz üzere, başta maden ve inşaat sektörleri ile göçmen işçilik, çocuk ve kadın işçiliği ile ilgili dramatik sorunlar iç acıtıcı düzeydedir. Çalışma koşulları bazen XNUMX. yüzyılın acımasız çalışma koşullarını andırmaktadır

Pek çok sorun var ve ben bunlardan sadece birkaçına değindim. Son olarak, Odamızın, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatındaki tüm olumsuzlukları ortadan kaldırmak, iş kazaları ve meslek hastalıklarına karşı önleyici yaklaşımlar geliştirmek, iş güvenliği mühendisliği ve işyeri tıbbını çalışma hayatının sorunlarının çözümüne katkıda bulunacak ve tüm işçilerin yaşamlarının korunmasını sağlayacak şekilde uygulamak için faaliyetlerine, önerilerine ve katkılarına devam edeceğini belirtmek isterim." 

İş Sağlığı ve Güvenliği Kongresi, "Krizlerde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetimi: Birlikte Başarabiliriz" ana teması altında, dört gün boyunca iki salonda toplam 29 oturuma ev sahipliği yaptı.