Whiteface Dağı Tarihi Asansörü

Popüler turistik cazibe merkezindeki asansör mirasına uygun şekilde yenilendi.

Douglas M. Scheu, Architectural Resources, PC tarafından sunuldu

Whiteface Dağı New York'taki Placid Gölü’nün yemyeşil doğal manzarasının 4,867m kadar üzerinde yükselir. Her mevsim gidilebilecek bir yer olan Whiteface Dağının zirvesi yaklaşık 75,000 milyon dönümlük Adirondack parkının içinde olup her yıl 6’den fazla turist tarafından ziyaret edilmektedir. Zirveye ulaşmak için ziyaretçiler önce 426 metre uzunluğunda bir yaya tünelinde geçerek dağın derinliklerine inip ardından bir asansörle 271 metre yüksekliğe çıkarlar.

1938 yılında inşa edilen kayalar içine oyulmuş tünel ile asansör zirve deneyiminin son aşamasıdır. İlk tasarlandığında, ziyaretçiler yaya tünelinin sonuna geldiklerinde orada bekleyen bir görevli ziyaretçileri Kamaraya çıkaracak olan klasik asansörü manuel olarak çalıştırmaktaydı. Tel örgüden yapılmış kabin duvarları olan bu açık hava asansöründe dağ boyunca yapılan yolculuk sırasında dağın kokusunu alabilir ve suyun sesini duyabilirdiniz.

Modernizasyon Kapsamı

Yaklaşık 80 yıl hizmet vermesinin ardından klasik komponentlerin kullanım ömrünün sona ermesi nedeniyle asansör güvensiz hale gelmişti. Dağın içerisindeki sabit nem ve kışın ardından eriyen kar, asansörü olumsuz etkileyerek paslanmaya ve ekipmanın erkenden bozulmasına neden olmuştu. Olimpik Bölge Geliştirme Otoritesi güvenli, erişilebilir ve mevcut standartlara uyumlu yeni bir asansör geliştirmeleri için Architectural Resources ekipleri ile anlaştı. İdeal tasarım çözümünüm dağ boyunca seyahat etmenin eşsiz atmosferini ve duyusal deneyimini yaşatması gerekiyordu.

Eşsiz ve Sıkı Koordinasyon

Olumsuz kış, hava koşullarıyla birleştiğinde Kamara kompleksinin Whiteface Dağı, tepesindeki izole konumu bu proje için lojistik ve fiziksel zorluklara neden oldu. Yaz turizmindeki sezon yoğunluğunun aksine, kış aylarında buraya erişim bir hayli kısıtlıydı.

Tarihin Korunması

1938’de inşa edilen Kamara ile asansörün tarihi doğası nedeniyle tesise özgün, karakterine uygun bir tasarım çözümü bulmak gerekiyordu. Proje, New York Eyaleti Tarih Koruma Bürosu tarafından incelendi ve onaylandı.

Yeni Asansör Deneyimi

Architectural Resources ekibi mevcut sistemi rutubetli asansör boşluğundan çıkararak yerine yeni ekipman için nem ve ısı kontrolünü mümkün kılan mevcut tavana yeni bir dişlisiz sistem monte etti. Dağ seyahati ambiyansını yakalayabilmek için yeni asansörde cam bir kabin kullanılarak asansör boşluğu ışıklandırıldı. Tünelde yapılan tadilatlar ve mevcut bir merdiveni çıkarmak için asansörün tabanında yapılan kazılar sayesinde ziyaretçilerin yıllarca etkin bir biçimde kullanacakları Amerika Birleşik Devletleri Engelliler Yasası ile uyumlu bir deneyim yaratıldı.

Mevcut Asansörün Özellikleri

• Tür: Üstten dişli tahrik
• Kontrolör: Virginia Controls
• Kapasite: 2000kg
• Hız: 200 m/sn
• Kapı türü: Manuel çift hızlı yana doğru kayarak açılan kapı
• Kat adedi: Alt kat (tünel) ve üst kat (Kamara)
• İtfaiyeci Acil Durum Operasyonu: Yok
• Acil durum gücü: Yok

Dağın içerisindeki 1938 yapımı orijinal ekipman konfigürasyonunda asansör boşluğunun bitişiğindeki ikinci bir boşlukta bir dişli tahrik makinesi ile asma deflektörkasnak düzeneği kullanılıyordu. Uzun seyahat mesafesiyle birlikte bu konfigürasyon mekanik açıdan zaten yetersiz olan ekipmanın erkenden bozulmasına neden oldu. Dağın içerisindeki sürekli rutubet ile mevsim değişimi sonrası karın erimesi de asansör ekipmanın koşullarının negatif etkilenmesine katkıda bulundu.

Asansör Modernizasyon Yaklaşımı

Bu projenin karmaşık doğası, işin kapsamını şu şekilde belirledi:

• Ana ve yedek enerji dağıtımı sistemlerinin kapsamlı bir biçimde güncellenmesi,
• Yapısal açıdan bozulmuş durumda olan çelik asansör boşluğunun ve acil durum merdiven boşluğu üst yapısının tamamen değiştirilmesi
• Yeni asansör boşluğu ve merdiven sistemi için prefabrike galvanizli yapısal çelik sistemin montajı
• İnşaat sırasına uyacak ve inşaatın etkinliğini arttıracak şekilde önceden belirlenmiş yüksekliklerde geçici platformlar yapılması
• Merdivenleri kaldırmak, yeni hizmet alanları oluşturmak ve yeni asansör kabinine engelli erişimine uygun bir yol sağlamak için alt kattaki asansör lobisinde yoğun bir taş sökme işlemi.
• Asansör boşluğunun bitişiğinde ve Kamara’nın altında bulunan asansör makine odasından mevcut asma dişli tahrikin çıkartılması
• Mevcut asma kasnak yerinin yeni bir Hollister-Whitney GL171 makinesi ve Elevator Controls Pixel kontrol sistemin için uygun bir makine odasına dönüştürülmesi
• Açıkhava deneyiminin vurgulanmasına ve çalışanların bakım çalışmalarını yapabilmelerine yönelik tasarımıyla özel yapılmış paslanmaz çelik ve camdan özel yapılmış kabinin montajı
• İtfaiyecilerin Acil Durumlarda Çalışma Koşulları ile alakalı standarda uymak amacıyla yeni yangın alarm sisteminin kurulması (Faz I ve Faz II)

Yenilenen Asansörün Özellikleri

• Tür: Makine daireli dişlisiz
• Kapasite: 2000kg
• Hız: 200 m/sn
• Kapı türü: Çift hızlı, ortadan açılan
• Kat adedi: Alt kat (tünel) ve üst kat (Kamara)
• İtfaiyeci Acil Durum Operasyonu: Var
• Acil durum gücü: Va

Asansör sistemi, makine, kasnaklar, kontrolör, kabin iskeleti, kabin, kapılar, çerçeveler, eşikler, aksesuarlar, kılavuz raylar ve karşı ağırlık tertibatı dahil bütünüyle değiştirildi ancak değişiklikler bunlarla da sınırlı kalmadı. Yeni asansör sisteminde sabit mıknatıslı AC motor ile tavandan asılan bir dişlisiz tahrik motoru bulunuyor. Makine ve kumanda sisteminin asansör boşluğunun üzerinde iklim kontrolü sağlanan bir yerde bulunması sayesinde bütün sistem büyük ölçüde daha güvenli ve verimli hale gelirken bakım gereksinimleri ve ekipman aşınması azaldı. Mikroişlemcili yeni kumanda sistemi mevcut standarda uyumu sağlayacak ve İtfaiyeci Acil Durum Operasyonu Faz I, “Geri Çağırma”, ve Faz II, “Acil Durum Operasyonu” gibi özellikleri de karşılayacak şekilde tasarlandı.

Temizlik için içeriden açılabilen cam pencereleri olan yeni kabin sağlam ve aşınmaya karşı dayanıklı bir malzemeden yapıldı. Aksesuarlar ise her katın görsel düzenlemelerine uyacak şekilde dayanıklı paslanmaz çelikten yapıldı. Asansör ekipmanının zorlu ortamlarda ömrünü uzatmak için, kabin iskeleti, platform, kılavuz rayı ve tampon destekleriyle alakalı bütün çelik kısımların aşınma ve bozulmaya karşı galvanizle kaplanması istendi.

Mimari Özellikler

Asansöre tünel yüksekliğinden ulaşılabilmesi için girişteki mevcut taş basamaklar imha edildi. Bu da asansörün toplam seyahat mesafesinin artmasını ve yayaların irtifa değişikliği yaşamamasını sağladı. Sahanlığı bakım merdivenlerinden ve asansör boşluğundan ayıran mevcut metal panel kaldırıldı ve yerine granit bir asansör boşluğu ayırma duvarı koyuldu. Duvar, mevcut tüneli oluşturan pürüzlü, doğal duvarlara benzer şekilde yapıldı. Yetkili personel, asansör giriş kapısının sağ tarafındaki (önceki merdiven boşluğu girişi ile aynı konumda) yeni bir giriş kapısından asansör bakım merdiveninin boşluğuna girebilir. Mevcut transit panel tavan kaldırıldı ve yerine bakır panel tavan kondu. Kamara’nın tarihi karakterini korumak için üst kattaki asansör kapıları ve iskeletinde benzer bir tasarım izlendi. Proje Ekim 2019’da tamamlandı.