Asansör Güvenlik Bileşenleri

Özet

Güvenlik, ister konut, ister ticari bina, ister her ikisinin birleşimi olsun, bir binanın tüm sakinleri için hayati öneme sahiptir. Tüm kullanıcılar hayatlarının sadece bu dikey makinelere bağlı olduğunu bilseler de asansörlerde kullanılan ve yolculuk sırasında stres yaşamalarına neden olan emniyet tertibatları hakkında hiçbir şey bilmemektedirler. Yıllar sonra bu stres kalp-damar hastalıklarına ve yüksek tansiyona bile neden olabiliyor. Dolayısıyla insanların hayatını kolaylaştırmak için icat edilen ve kullanılan bir düzen, güvenli olmadığında anında ölüme, konforlu olmadığında ise yıllar sonra ölüme davetiye çıkarabilmektedir. Bunu önlemenin tek yolu asansörlerin konfor ve emniyet dişlilerinin hayati rolünü bilmek ve bu sorumluluğun bilinciyle emniyet dişlileri üretmektir. Bu yazımızda “durduramayacağınız makineyi asla çalıştırmayın” prensibiyle tasarlanan güvenlik tertibatlarının yapısını, çeşitlerini ve standartlarını inceliyoruz. 

Giriş

Dünya nüfusu her geçen gün artarken, çeşitli küresel etkilerden dolayı dünya yüzeyi ve mevcut yaşam alanları daralmaktadır. Bu nedenle artan nüfusa yaşam alanı yaratmak amacıyla konut, hastane, alışveriş merkezi gibi yapılar yüksek katlı olarak inşa edilmektedir. Bu yüksek katlı binalarda yaşam alanları oluşturulmakta ve bu yaşam alanları içerisinde ulaşım asansörler ile sağlanmaktadır. İnsanların gençken taşındıkları binalarda bir zamanlar bir tür egzersiz olan merdivenleri çıkmak, yaşlandıkça engel oluşturuyor. Bu nedenle evleriyle duygusal bağ kuran ancak merdivenleri kullanamayan sakinler, başka bir eve taşınmak yerine eski binalarına asansör takmanın yolunu bulmaya çalışıyor. Asansörler sadece yolcu taşımak için değil aynı zamanda yük taşımak için ve hatta inşaat işlerinde ve yemek taşımada da kullanılmaktadır. Asansörü kullanan kişiye yolcu, çağrı butonuna bastıktan sonra araca inene kadar geçen süreye bekleme süresi, araca binerek hedef kata ulaşana kadar geçen süreye ise seyahat süresi denir.

Yolculuk süresi oldukça kısa olmasına rağmen, iskelede asansörü beklemek ve kabinde yolculuk yapmak birçok kişi için sıkıcıdır. Asansörde mahsur kalma fobisi olanların da sayısı oldukça fazla. Kabinde bekleme ve yolculuk süresinin diğer araçlarla yapılan yolculuklara göre bu kadar sıkıcı olmasının nedeni aslında nedenini bilmese de kullanıcıların hafızasında kalan güvenlik kaygısıdır.

Asansörlerde diğer ünite ve ekipmanlara uyumlu kaliteli güvenlik tertibatları üretilmeli, ekipmanların montaj, bakım ve onarımlarının mesleki yeterlilik belgesine sahip personel tarafından yapılması gerekmektedir.  

Asansör Güvenlik Sistemleri

TS EN 81-20, korunması gereken kişileri şu şekilde tanımlar:

• a) Kullanıcılar;
• b) bakım ve inceleme personeli; Ve,
• c) Asansör kuyusu, makine odası ve varsa makara odası dışındaki kişiler.

Güvenli standart, korunması gereken nesneleri şu şekilde tanımlar:

• a) Arabaya yüklenenler,
• b) Asansör kurulumunun bileşenleri,
• c) Asansörün kurulu olduğu bina.

Standardın, yükler, bileşenler ve sahadaki istenmeyen durumlara yönelik benzersiz bir güvenlik sistemi oluşturmak amacıyla hazırlandığı açıktır. Asansör güvenlik sistemlerini incelemek için aynı standartta olası riskleri içeren listeyi görmemiz gerekmektedir. Asansörlerde meydana gelebilecek kazalar şu şekilde sıralanabilir: a) Makaslanma; b) Çarpma; c) Düşmek; d) Aşırı hız; e) Asansörün düşmesi; f) Etki; g) Yakalama; h) Yangın; i) Elektrik çarpması; j) Malzeme arızası; ve k) Aşınma ve korozyon. Güvenlik tertibatları yukarıda sayılan kaza türlerinden herhangi birinin önlenmesi amacıyla kullanılan ekipmanlardır. Daha sonraew EuropeEN işaretiyle başlayan standartlar, yalnızca ürün tanımlarını veren değil aynı zamanda ürün güvenliğini de göz önünde bulunduran standartlardır. Dolayısıyla EN Standartlarında belirtilen güvenlik gerekliliklerinin karşılanması ilgili ürünün güvenli olduğunu gösterir. Asansörlere ilişkin güvenlik gereklilikleri, TS EN 81-20'deki tüm spesifikasyonlara uygunluğu gerektirmektedir. Standartta belirtilen güvenlik seviyesinin korunması gerekmektedir. 1/2014/AB Asansör Direktifi Ek 33'de belirtilen Temel Sağlık ve Güvenlik Şartları, bir asansörün güvenli sayılması ve imalat onayı alabilmesi için gerekli temel ilkelerdir. Kapsamlı araştırma ve tasarım ekiplerine sahip olmayan firmalar için referans güvenlik seviyesine ulaşmanın en basit yolu standardın gerekliliklerini uygulamaktır. Asansörlerde kullanılan güvenlik elemanlarından bazıları şunlardır:

1. Durdurma Cihazları ve Güvenlik Kontakları

Asansörlerde kullanılan emniyet aksamları; kat kapısı kilitleri, kabin emniyet dişlisi bloğu, hız regülatörü, tamponlar, yukarı doğru ivmelenmeyi önleyen karşı ağırlık emniyet tertibatı, dişlisiz motorlarda motor freni ve kabinin istem dışı hareketine karşı koruma donanımlarından oluşmaktadır. Bu bileşenler kullanılır:

• a) Çukurun altında
• b) Kabinin altında veya üstünde

Bu yerlere yukarıda anlatılan anahtara uygun durdurma cihazlarının konulması zorunludur.

Ayrıca direktifte belgelendirilmek için gerekli olan güvenlik aksamlarının yanı sıra güvenlik amacıyla standartta gerekli olan farklı parçalar da kullanılmaktadır. Örneğin kabin girişlerinde sıkışma ve ezilmeyi önlemek amacıyla eşik kontakları, tutucu kontaklar veya fotoseller kullanılmaktadır.

• a) Kapısız asansörler için fotoselli veya eşik kontakları
• b) Yeni asansörlerin tamamında kabin girişleri kapılı olacaktır. Kapalı asansörlerde kazaları önlemek amacıyla tutucu kontaklar ve aydınlatma armatürleri konulmuştur.

Bu tür kazalar kuyuya açılan kapılarda, acil durum kapılarında, acil durum kapılarında ve ocak dip kapılarında meydana gelebilmektedir. Bu açıklıklarda durdurma cihazları bulunsa da kapı kontakları da bulunmaktadır. Kontaklardan herhangi biri açıldığında kontak devreye girer ve asansörün hareketi gecikmeden durdurulur. Operasyonel güvenliğin sağlanması için durdurma cihazları ve sıkışma emniyet kontakları sürekli kontrol altında tutulmalıdır. Emniyet kontakları standartta belirtilen kontaklardır. Her anahtar emniyet kontağı olarak kullanılamaz. Tüm emniyet kontakları ve anahtarları aşağıda belirtilen özelliklere sahip olmalı ve normalde kapalı olan kontaklar mekanik stresle harekete geçmelidir. Basılı kontaklar veya anahtarlar emniyet kontağı olarak kullanılamaz. Bir emniyet kontağının çalışması, devre kesici cihazların pozitif olarak ayrılmasıyla gerçekleştirilecektir. Bu ayrılma, kontaklar birbirine kaynaklanmış olsa bile meydana gelecektir. Muhafazanın koruma derecesi IP 250X'ten düşükse 4 V veya mahfazanın en az IP 500X koruma derecesi sağlaması durumunda emniyet kontakları 4 V nominal yalıtım gerilimi için sağlanacaktır. Çoklu kesinti olması durumunda, kontaklar arasındaki mesafe ayrıldıktan sonra en az 4 mm olmalıdır. İletken malzemenin aşınması kontakların kısa devre yapmasına yol açmamalıdır.

2. Kapı Kilitleri

Kapıların kilitlenmesini elektriksel ve mekanik olarak kontrol eden priz ve kilit kontakları, kapılar kapanmadan asansörün hareket etmesini engeller. Asansör iniş kilidi, asansörün hareketi sırasında kabin içindeki şeyin çukurla, çukur dışındaki şeylerin de kuyuyla bağlantısını kesen ana unsurlardan biridir. Aşağıda çift emniyetli kilitleme düzeneği ve priz bağlantısını görebilirsiniz.

3. Kişileri aşırı yükleme

Yukarıda da bahsettiğimiz gibi aşırı yükte kabin, yapılan sürtünme hesaplarının üzerinde bir kuvvetle durmaya çalışır ve bu da kabinin kaymasına neden olur. Bunu önlemek için kabinin üstünde veya altında veya askı halatlarında, kabinin nominal yükün üzerinde yüklendiğinde kabinin hareket etmesini engelleyen kontaklar bulunmaktadır. Bu kontaklar güvenlik cihazları olmasa da standardın tanımladığı şekilde kullanılmalıdır. Bu kontağın görevi kabin yükü nominal yüke düşene kadar asansör hareketini engellemek ve olası tehlikeyi önlemektir. Asansörlerde aşırı yük kontaklarının yanı sıra tam yük kontakları da kullanılmaktadır. Bu kontakların işlevi, asansör nominal yük ile yüklendiğinde harici kontrollere tepki verilmesini önlemek ve gereksiz duruşları ortadan kaldırmaktır. Asansör, kabinde aşırı yük olması durumunda yeniden seviyelendirme de dahil olmak üzere normal çalışmayı önleyecek bir cihazla donatılacaktır. Nominal yük minimum 10 kg olmak üzere %75 oranında aşıldığında aşırı yükün meydana geldiği kabul edilir. Aşırı yüklenme durumunda:

• a) Kullanıcılar kabin içerisinde sesli ve/veya görsel bir sinyal ile bilgilendirilecektir;
• b) Otomatik güçle çalışan kapılar tamamen açık konuma getirilecektir;
• c) Elle çalıştırılan kapıların kilidi açık kalacaktır.

4. tamponlar

Tamponlar, tamponlu dönüş hareketi ve enerji dağıtma tipi tamponlarla doğrusal ve doğrusal olmayan olarak sınıflandırılır. Bu tamponlar bazen düşmeyi önleyen bir mekanizma olarak, bazen de hidrolik güç devrelerinin asansörlerine bağlanan emniyet tertibatı olarak kullanılır. Şekil 1'de Aspar Asansör tarafından EN 81:20/50 standardına uygun olarak üretilmiş, test edilmiş ve onaylanmış bir hidrolik tampon görülmektedir.

Yukarıda belirtilen durumlar veya tahrik sistemindeki bir arıza sonucunda asansörün seyir mesafesi sınırları dışında yoluna devam etmesi durumunda kabin veya karşı ağırlık çukurun dibine çarpacaktır. Çukur inşa edilirken, kabinin veya karşı ağırlığın çukur tepesine çarpmasını önlemek için üstündeki boşluk planlanır. Bu nedenle çukurun dibine tamponlar yerleştirilir. Tampon, kabinin veya karşı ağırlığın kuvvetini bükülerek alan, şeklini değiştirebilen bir durdurma elemanıdır. Tamponlar asansör hızına ve yüküne göre sınıflandırılır. Asansörün anma hızının 1 m/s'yi geçmediği durumlarda enerji biriktirme tipi tamponlar kullanılabilir. Yaylı durdurucu, kabinin, yüklü kabinin veya karşı ağırlığın kinetik enerjisini yay düzeniyle karşılayan bir tampondur. Bu tip tamponların stroku 65 mm'den az olmayacaktır. Tamponlar için strok mesafeleri anma hızına göre 0,135 v² olarak hesaplanır. Tamponlar, kabin kütlesinin ve nominal yükünün (veya karşı ağırlığın kütlesinin) toplamının 2.5 ila 4 katı arasında bir statik yük altında stroku kapsayacak şekilde tasarlanmıştır. Enerji dağıtıcı tamponlar genel olarak hidrolik tamponlardır ve 1,6 m/s'nin üzerinde hareket eden asansörlerde kullanılırlar. Tüm hız gruplarında kullanılabilirler. Hidrolik tampon, yüklü kabinin veya karşı ağırlığın kinetik enerjisini emen ve darbeden sonra kabin tampondan kaldırıldığında otomatik olarak eski haline dönen bir hidrolik piston tamponudur. Kendi kendine kurulumu olmayan hidrolik tamponlarda kurulum cihazı bulunmaktadır. Uluslararası standartlarda verilen tampon tanımları ve gereklilikleri aşağıda özetlenmiştir:

1. Kabinin en alt kısmına ve karşı ağırlığa yerleştirilen tamponlar: Bu tamponlar kabinin ve karşı ağırlığın hareket mesafesinin en alt noktasına yerleştirilmelidir. Burada kabin izdüşümü altında tampon veya tamponların etki edeceği yüzeyler yüksekliği 0.3 m'den az olmayan uygun bir engel ile belirlenmelidir. Tamburlu ve zincirli asansörlerde, hareket aralığının üst sınırına etki edecek şekilde kabin üzerine tampon yerleştirilmelidir.

2. Doğrusal ve doğrusal olmayan özelliklere sahip enerji biriktirme tipi tamponlar: Bu tür tamponlar yalnızca asansörün nominal hızının 1 m/s'yi aşmaması durumunda kullanılacaktır. Enerji dağıtma tipi tamponlar, asansörün nominal hızı ne olursa olsun kullanılabilir.

3. Tamponlar: Tamponlar, kabinin (veya karşı ağırlığın) kütlesi ile beyan yükünün toplamının 2.5 katı ile 4 katı arasında bir statik yük altında stroku kapsayacak şekilde tasarlanacaktır.

4. Tamamen Sıkıştırılmış Tampon: "Tam sıkıştırılmış" terimi, kurulu tampon yüksekliğinin %90'ı kadar sıkıştırılması anlamına gelir.

5. Hidrolik Tamponlar: Hidrolik tamponlu asansörlerin normal çalışması tamponun normal konumuna dönmesine bağlı olmalıdır. Elektrikli güvenlik tertibatı ile kontrol edilmelidir. Hidrolik tamponlar kullanıldığında hidrolik seviyenin kolaylıkla kontrol edilebilmesi gerekmektedir.

5. Elektromanyetik Fren Kolu ve Çalışması

Çekiş bölümünde bahsedilen güvenlik tertibatı, güç verildiğinde çalışır. Elektrik kesintisi durumunda asansörü kilitlediği gibi emniyet tertibatlarından biri de elektrik kesintisi durumunda asansörü yavaşlatarak güvenliği sağlar. Herhangi bir arıza durumunda asansörde mahsur kalanları kurtarmak için fren üzerine yerleştirilen manuel fren açma kolu kullanılmaktadır. Bu kol yardımıyla fren açılır, motor üzerindeki tekerlek ile motor sarılır ve kabin zemine getirilir. Bu kol serbest bırakıldığında orijinal konumuna geri dönmeli veya kol kaldırıldığında bir anahtar kaldırma hareketini engellemelidir. Motora erişimin olmadığı durumlarda fren açma cihazı elektriksel olarak çalıştırılabilir. Acil durum çalışmasının bir diğer parçası olan tekerlek ise motorun manuel olarak çalıştırılmasına olanak sağlar. Motora bağlı değilse çark makine dairesinde kolay ulaşılabilir bir yere yerleştirilmelidir. (Manuel acil durum çalışması sırasında kabinin konumunun halatlara iniş işaretleri konularak veya lamba ile tespit edilmesi için gerekli önlemler alınmalıdır.) Ayrıca kabinde izole edilen yolcular, acil durum alarm cihazı aracılığıyla dışarıdan yardım isteyebilmektedir. Asansör hareket mesafesinin 30 m'yi aşması durumunda kabin içi ile makine dairesi arasına interkom sistemi kurulacaktır. Asansör güvenlik sistemi kilitlendiğinde acil kilit açma anahtarı ile kat kapıları açılabilmektedir. Ardışık durak eşikleri arasındaki mesafenin 11 m'yi aşması durumunda ara acil çıkış kapıları bulunacak ve kabine girişi sağlayacak acil durum kapakları bulunacaktır. Kabinin, kat kapısı olmayan katlardan geçtiği veya katlar arasındaki yüksekliğin kabin girişlerinden fazla olduğu durumlarda acil durum kapıları ve acil durum tuzak kapıları zorunludur. Acil durum kapıları ve acil durum tuzak kapılarının özellikleri Kat Kapıları ve Kabin Kapıları başlığı altında verilmektedir.

6. Vali ve Mekanik Fren

Asansör nominal hızının %115'inden daha fazla bir hıza ulaştığında kabini raylara kenetleyen mekanik bir sistem devreye girerek asansörü durdurur. Mekanik fren veya güvenlik tertibatı olarak adlandırılan bu sistem iki ana parçadan oluşur: Sistemi harekete geçiren regülatör ve sistem devreye girdiğinde kabini durduran emniyet tertibatı.

6.1. Vali

Vali, hızın mekanik yollarla değerlendirmesini yapan bir sistemdir. Regülatörlerin çeşitli türleri olmakla birlikte ortak özellikleri santrifüj özelliğine göre çalışmaları, belli bir hıza ulaştığında kilitlenmeleri ve regülatör halatını durdurmalarıdır. Vali tamamen mekanik olarak çalışır. Bir regülatörün elektriksel olarak aşağı yönde kullanılması kabul edilmez. Kabin emniyet tertibatının devreye girebilmesi için kabin anma hızının %115'ine eşit bir hıza ulaştıktan sonra hız regülatörünün devreye girmesi gerekir. Regülatör üzerindeki tetikleme noktaları arasındaki maksimum mesafe, regülatör halatının hareketine bağlı olarak 250 mm'yi geçmemelidir. Nominal hızın üzerindeki hızlarda ve halatın gevşediği durumlarda regülatör kontağı devreyi kesmelidir. Regülatörün kilitleme yönü aşağı yönde olmalıdır. Çukurun altında yolcu trafiği varsa karşı ağırlık üzerinde regülatör ve mekanik fren de bulunmalıdır. Kasnak çapı ile halat arasındaki oran 30 olmalıdır. Hız regülatörü, çok esnek bir halatla gerdirilmesi gereken bir gergi makarasıyla gerilir. Regülatör halatı güvenlik tertibatından kolaylıkla ayrılabilmeli ve gerektiğinde test edilebilmelidir. Bir aşırı hız regülatörü veya başka bir araç, kabin regülatörü çalıştıracak hıza ulaşmadan önce asansör motorunu bir elektrikli güvenlik cihazı aracılığıyla durdurmalıdır. Regülatör üzerinde bulunan regülatör halat kontakları, halatların kopması veya aşırı esnemesi durumunda asansörü durdurmalıdır. Şekil 2'de bir Governor kurulumunun detaylarını görüyoruz.

Şekil 2'de Aspar Asansör'ün EN 81/20 Standardına uygun olarak ürettiği regülatörlerin resimleri yer almaktadır:

•  a)235/315 mm
• b)120 mm

6.2 Mekanik Fren (Paraşüt Sistemi)

Mekanik fren, regülatör halatının gerilmesiyle devreye girer ve kabini kilitler. Kabin kasasına takılan mekanik emniyet tertibatları rayların sıkıştırılması prensibine göre çalışır. Kabin çerçevesinin altına veya üstüne monte edilebilirler ancak kabin çerçevesinin altına kurulum tercih edilir. Kabinin altında olması durumunda paraşüt sistemi ve bağlantı cıvatalarında frenleme kuvveti oluşur ancak askı kirişlerinde ve taşıyıcı kirişlerde kuvvet oluşturmaz. Bu daha güvenli bir yerleşimdir. Ancak bakım ve montaj zorlukları nedeniyle kabin üzerine yerleştirilebilir. Kabin kasası ve emniyet tertibatı bağlantısı yeterli dayanıklılığa sahip cıvata kaplin ile sağlanmaktadır. Frenleme meydana geldiğinde raylarda yüksek hızda 1.5 m/s2'nin üzerinde bir sönümleme kuvveti ve ivme oluşur. Bu nedenle araç hızına göre farklı güvenlik tertibatları kullanılmaktadır. Asansörün nominal hızı 0.63 m/s'yi geçmiyorsa kabin güvenlik tertibatı ani tipte olabilir. Nominal hızın 1 m/s'yi aşması durumunda güvenlik tertibatı aşamalı tipte olmalıdır. Güvenlik tertibatı etkinleştirildiğinde meydana gelen maksimum hızlanma 1g'yi geçmemelidir. Emniyet tertibatları elektriksel, hidrolik veya pnömatik olarak çalışan cihazlar tarafından tetiklenmemelidir. Kabin güvenlik tertibatı devreye girdiğinde, kabin üzerine monte edilen bir elektrikli güvenlik cihazı, güvenlik tertibatının çalışması öncesinde veya anında makinenin durdurulmasını başlatır. Emniyet kontağı veya paraşüt kontağı olarak adlandırılan bu kontak, mekanik fren kilitlendiğinde motor devresinin kesilmesini ve elektromanyetik devrenin devreye girmesini sağlar. Güvenlik sisteminin çalıştırılmasından önce güvenlik kontağının çalıştırılması hayati öneme sahiptir.

Benzer şekilde, yükselen kabinin kontrolsüz hızlanmasını tespit etmenin bir yolu vardır. Yeni asansörlerde her iki yönde hızlanmaya karşı emniyetin sağlanması zorunludur. Aşağıda çeşitli güvenlik tertibatları gösterilmektedir.

Güvenlik tertibatı bağlantısında bir diğer önemli nokta ise regülatör bağlantısı ve halatın yeterli gerginliğinin sağlanmasıdır. Regülatör halatı ve emniyet dişlisi kolu gevşemeyecek şekilde yapılmalıdır. Özel sistemler dışında bu bağlantıda iki adet klemens kullanılmalıdır. Güvenlik tertibatının devreye girebilmesi için regülatör halatının sıkılması gerekmektedir. Regülatör halatının gevşemesi veya kopması durumunda asansörün döner kol ile hareket edecek bir kontak üzerinden çalışmasını engelleyecek gerekli emniyet tedbirleri alınmalıdır. Governor gergi ağırlığının gerdirme görevini yerine getirebilmesi için, kolun aşağıya inmesi durumunda gerilmeyi engelleyecek bir engel ve aşağıya inmesini sağlayacak bir döner kol bulunmalıdır. Ayrıca bu döner kol, fırdöndünün kılavuz kısmını sabitlemeli ve frenleme sürüklendiğinde ağırlığın dikey hareketlerine izin vermelidir. Çift yönlü emniyet tertibatı kullanıldığında, yukarıya doğru frenlemeyi sağlayacak yay kuvvetini aşacak şekilde regülatörün ağırlığı hesaplanmalıdır. Şekil 3'te güvenlik dişlisi bloğunu görüyoruz.

Şekil 5'te Aspar Asansör'ün EN 81/20 standartlarına uygun olarak ürettiği progresif emniyet dişlisi bloğunu görüyoruz.

TS EN 81/1, aşağı doğru çalışan güvenlik tertibatının yanı sıra, kabinin aşırı hızlanmasını önleyen yukarı yönde çalışan bir güvenlik tertibatının da kullanılmasını zorunlu kılmaktadır. Araç, nominal hızın minimum %115'i oranında yükselen kabinin kontrolsüz hareketini tespit etmeli ve kabinin durmasını sağlamalı veya en azından hızını, karşı ağırlık tamponunun tasarlandığı hıza düşürmelidir. Yükselen bir kabini aşırı hıza karşı koruyan araçlar, kabine, karşı ağırlığa veya halat sistemine (askı veya dengeleme) veya çekiş makarasına (doğrudan makara üzerinde veya makaranın hemen yakınındaki aynı mil üzerinde) etki etmelidir. ).

Bu sistem çalışırken uygun bir elektrikli güvenlik tertibatının devreye girerek motor ve fren devresinin beslemesinin kesilmesi gerekmektedir. Bu sistem için enerjiye ihtiyaç duyuluyorsa, elektrik kesintisi durumunda da çalışabilecek şekilde tasarlanmalıdır. Her iki yönde çalışan emniyet tertibatları emniyet aksamıdır ve CE işaretini taşımalıdır. Çizim 3'te ortak bir regülatör-emniyet dişlisi bağlantısını görüyoruz.

Ters yön güvenliğini sağlamak için karşı ağırlığa bir güvenlik tertibatı takılabilir. Karşı ağırlığın veya dengeleme ağırlığının güvenlik tertibatı, nominal hızın 1 m/s'yi aşması durumunda aşamalı tipte olacaktır. Diğer durumlarda anlık güvenlik tertibatı kullanılabilir. Kabinin güvenlik tertibatı, karşı ağırlık veya dengeleme ağırlığının her biri, kendi aşırı hız regülatörü tarafından devreye sokulacaktır.

Bunların dışında halat kilitleri kullanılarak yükselen kabinin kontrolsüz hareketi ile güvenliğin sağlanması ve manyetik fren gibi çalışan akümülatör beslemeli sistemler ile makara üzerinde güvenliğin sağlanması mümkündür. Pahalı olmalarına rağmen özellikle yüksek hızlı asansörlerde halatların kaymasını veya kabinin tıkanmasını önlemek için halat kilitleri tavsiye edilir. Halatların kontrolsüz kayması engellenmesi gereken risklerden biridir. Standartta yer alan iniş ve çıkış emniyet tertibatlarına ilişkin gereksinimler aşağıda özetlenmiştir:

6.2.1 İnen güvenlik tertibatı

1. Kabinde, hız regülatörünün devreye girdiği anma hızında sadece aşağı yönde çalışabilen, kılavuz rayları kavrayarak kabini durdurabilen ve kabini tutabilen güvenlik tertibatı bulunmalıdır. Süspansiyon cihazları kırılsa bile. Tercihen güvenlik tertibatı kabinin altına yerleştirilmelidir. 
2. Güvenlik tertibatı, aşağı yönde çalışabilmeli ve beyan yükünü veya karşı ağırlığı veya dengeleme ağırlığını taşıyan bir kabini, hız regülatörünün devreye girme hızında (veya süspansiyon cihazlarının kırılması durumunda) kılavuz rayları kavrayarak durdurabilmelidir. ve kabini, karşı ağırlığı veya dengeleme ağırlığını tutma.
3. Nominal hızın 1 m/s'yi aşması durumunda kabinin güvenlik tertibatı aşamalı tipte olacaktır:
   • Asansörün nominal hızı 0.63 m/s'yi geçmiyorsa ani güvenlik tertibatı kullanılabilir. Bir kabinde birden fazla emniyet tertibatı bulunması halinde bunlar progresif tipte olacaktır.
   • Nominal hızın 1 m/s'yi aşması durumunda, karşı ağırlığın veya dengeleme ağırlığının güvenlik tertibatı aşamalı tipte olacaktır; aksi takdirde güvenlik tertibatı ani tipte olabilir. Diğer durumlarda anlık güvenlik tertibatı kullanılabilir.
4. Kabin üzerine monte edilen uygun bir elektrikli güvenlik cihazı, güvenlik tertibatının çalışması öncesinde veya anında makinenin durdurulmasını başlatacaktır.

6.2.2. Yükselen kabin aşırı hız koruması anlamına gelir

1. Hız izleme ve hız düşürücü elemanlardan oluşan, yükselen kabin aşırı hız koruma tertibatı, nominal hızın minimum %115'inde yükselen kabinin kontrolsüz hareketini algılar ve kabinin durmasını sağlar veya en azından hızını, hızının belirtilen hıza kadar düşmesine neden olur. karşı ağırlık tamponu tasarlanmıştır.
2. Yükselen kabin aşırı hız koruma araçları, normal çalışma sırasında, hızı veya gecikmeyi kontrol eden veya dahili yedeklilik olmadığı sürece kabini durduran herhangi bir kaldırma bileşeninin yardımı olmadan çalışabilmelidir. Kabine mekanik bir bağlantı, bu tür bir bağlantı başka bir amaç için kullanılsın veya kullanılmasın, bu performansa yardımcı olmak için kullanılabilir.
3. Karşı ağırlık veya halat sistemi (askı veya dengeleme halatı) veya d) çekiş kasnağı (çekiş kasnağı üzerinde veya yakınında) üzerinde etkili olmalıdır. Dişlisiz makinelerde motor freni kullanılabilir.
4. Yükselen kabinin aşırı hız koruma tertibatı çalıştığında, uygun bir elektrikli güvenlik tertibatını devreye sokmalıdır.

Teşekkür

Bu makalenin hazırlanması sırasında resimlerle referans sağlayan Aspar Asansör ve AKSÖZ Makine'ye, ayrıca referanslar ve resimlerle ilgili katkılarından dolayı Ayşen Baysal'a teşekkür ederim.