“Kurtarma” Üzerine Yeniden Düşünmek

Yazarınız makalede sektörü bu terimden kurtarmaya çalışıyor.

tarafından Michael J. Ryan

Acil durum veya arıza nedeniyle duran bir asansörle ilgili halkın tavrı beni uzun süredir rahatsız ediyor. Asansörün kendiliğinden durması nadiren yaşansa da kabinden çıkmak için acele edilmeli. İstem dışı duran bir asansörde kalan kişilerle ilgili medyada çıkan şu son haberlere bir bakın:

• “Asansörde Üç Gün Kalan New York’lu Kadın Kurtarıldı”
• “Asansörde Kalanları Kurtarmak için FDNY Duvarı Kesti”
• “Boston İtfaiyecileri Yılbaşı Gecesi Asansörde Kalanları Kurtardı”
• “Vatikan’da bir Asansörde Kalan Papa Francis İtfaiyeciler Tarafından Kurtarıldı”
• “İtfaiyeciler Fort Lauderdale’de Asansörde Kalan Adamı Kurtardı”
• “Kansas City’de Asansörde Kalan 18 Kişi Kurtarıldı”

Son günlerde internette çıkan bir haber de şöyleydi: “ Asansörde kapalı kalmak herkesin en korkulu rüyasıdır. Yerden katlarca yukarıdasınız ve hayatınız yalnızca önünüzde duran bir acil durum düğmesine bağlı.” Buna şöyle tepki vermiştim, “Gerçekten mi? Herkesin en kötü rüyası bu mu? Bu benim listemde yer almazdı.”

“Kurtarma” kelimesinin daha derin anlamına ve ne ifade ettiğine bir bakalım. “Kurtarmak” bir fiildir, bir eylem bildirir. “Kurtarıldı” birini tehlikeli veya tedirgin edici bir durumdan çıkarmayı ifade eder. Örneğin, “Nehre düşen adamı kurtarmaları için itfaiyeciler çağrıldı” cümlesinde olduğu gibi.

The Peelle Co.’da tam zamanlı olarak çalışırken, zamanımı memleketim Long Island, New York’ta gönüllü sağlık hizmeti vererek geçirdim. Aileler ve çevredekilerin idaresinin yanı sıra acil tıbbi tedavi veya nakliye gereksinimi duyan binlerce kazazedenin kurtarılmasında rol aldım. Bir asansörün istem dışı durmuş olması her zaman tehlikeli veya tedirgin edici bir duruma yol açmaz. Ayrıca, başka hangi durmuş bir taşıma aracından birilerinin kurtarılması gerekir ki? AAA mahsur kalan sürücüleri kurtarmaz ve elektrik kesildiğinde metro sürücüleri kurtarılmaz. Bu tür olaylar medyada asla yer bulmaz.

Peki, asansörler neden basında bu kadar sansasyonel bir biçimde yer alıyor? Haber yayın organları montaj sırasında ve sonrasındaki yaşanan asansör ve yürüyen merdiven kazalarını kesinlikle abartıyorlar. Bu tür kazaların ölümle sonuçlanması söz konusu olabilse de bir asansörün istem dışı durması yanlış nitelenen kontrol edilebilir bir durumdur. Bir asansörün katlar arasında durması durumunda yolcular değişik duygular yaşayabilir: hüsran, sinir, panik, sıkıntı, vb. Neden bütün bu duygular hissediliyor ve kurtarılma ihtiyacına hangi etken neden oluyor? Bu davranışı destekleyen veya modelleyen asansör sektörü değildi elbette.

Suçlu Hollywood

Ben Hollywood’u suçlu buluyorum. Asansör yolculuğuna dair gerçekçi olmayan bir deneyim yarattılar. Speed, The Shining, Die Hard, Devil, The Game, Elevator gibi Hollywood filmlerini ve bu filmlerde asansörlerin nasıl resmedildiğini bir düşünün. Bu filmlerde korkunç sonuçları olan rahatsız edici görüntüler yer alıyordu.

İlk müdahale ekibi olan itfaiyecilerin aslında asansörde kalanlara yardım ettiğini düşünüyorum. Kurtarma görevi yapmıyorlar. Ayrıca, asansör yüklenicileri “kapalı kalma” ifadesini kullanmayı da bırakmalılar. Zira bu daha büyük bir sorunu beraberinde getiriyor. Asansör çağrı merkezi operatörlerinin ve ofis çalışanlarının da yeniden eğitilmesi gerekiyor. Basitçe ifade etmek gerekirse, asansörün katlar arasında olup bir çağrıya yanıt vermediği duruma “istem dışı duruş” denmektedir. Asansör sektörü profesyonelleri bir fuarda veya bir ticaret odası toplantısında konuşurken “asansörde kalma” yerine “ani istem dışı durması” ifadesini kullanmalıdır.

Gerçek şu ki, asansör bazı durumlarda iklim kontrollü, bir telefonu veya iletişim düğmesi bulunan, bazen televizyon, müzik, eğlence sistemleri olan ve genellikle Wi-Fi bağlantısı da bulunan güvenli bir alandır. Asansör sektörü uzmanları ve paydaşları ekipmanımızın değerini ve hizmetini takdir etmeye yönlendirilmeli ve onlara bir şeylerin geçici olarak ters gitmesi durumunda sakin kalmayı öğretmeliyiz.

Durmuş bir asansör, yanlış karakterize edilen kontrollü bir durumdur.

Uzmanlar Ne Diyor?

Peki, bu konuda asansör sektörü uzmanları ne diyor? HKA Consulting’den Tom Branham şu görüşte:

“Asansörlerdeki telefonlara yıllardır milyarlarca dolar para harcadık telefon devresine telefon hattı izleme dahi koyduk. Bizim için telefon bir tür can güvenliği cihazı. Bir yerde kapalı kalacaksak bunun için en güvenli yer bir asansör. İtfaiyecilerin bize asansör boşluğundaki bir yangına müdahale etmemize izin vermedikleri gibi biz de onlara asansörü tamir etmemize karışmalarına izin vermemeliyiz. Bu, itfaiyecilere saygısızlık anlamına gelmiyor fakat artık asansör firmasıyla aramızda çift taraflı bir iletişim var. Tıbbi bir acil durum söz konusu olmadığı takdirde, olayın bildirilmesinin ardından itfaiyecilere insanları tahliye etmek için XNUMX saatlik bir zaman önerebilirim.”

Adams, Courion and GAL/Vantage’dan emekli Doug Witham ise şöyle diyor:

“Daha sıradan bir biçimde düşünüyorum. Ancak “kurtarma” kelimesi “şiddet, tehlike veya kötülükten kurtarma” olarak anlaşılıyor. Bir aciliyet içeriyor. Bu anlamda, kimse istem dışı duran bir asansörden kurtarılmaz. Asansör sektörü burada bir şiddet, tehlike veya kötülük olmadığını bilir. Arada ufak bir nüans olabilir fakat sektörümüzde istem dışı durmuş bir asansör söz konusu olduğunda aslında ne olduğunu bilen insanlar “kurtarma” kelimesini kullanmayı bırakıp bunun yerine “tahliye etme” ifadesini kullanmaya başlamalı. “Asansörde kapalı kalma” ifadesine bir karşılık bulmak gerekiyor. Zira kelime anlamına bakıldığında burada bir kapanda kısılıp kalma gibi bir anlam da mevcut. Gerçekten mi? Bu kelimelerin anlamları, yolcuların istem dışı duran bir asansörde yaşadıkları olaylara neredeyse taban tabana zıt.”

Hayatınız boyunca asansörde kalma olasılığınız ne peki? Kanada da büroları bulunan bir asansör mühendisliği danışmanlık firması olan KJA Consultants Inc.’in bir makalesine göre:

“Bakımı düzgün bir biçimde yapılmış bir asansörde birim başına aylık ortalama XNUMX adet asansörde kalma vakası beklenebilir. Yani asansörün XNUMX dakikalık çalışma süresi içerisinde XNUMX dakikanızı asansörde geçirdiğiniz takdirde her ay asansörde kalma olasılığınız %XNUMX veya XNUMX’de birdir. Bu, herhangi bir ayda başınıza yıldırım düşmesi olasılığının XNUMX’da XNUMX olmasına benzer.”

50’li yaşlarımın sonlarındayım ve 19 yaşından beri asansör sektöründe çalışıyorum. Kariyerimin boyunca yüzlerce asansörü inceledim ve yalnızca bir kez geçici olarak istem dışı duran bir asansörde kaldım.

Ortalama bir ofis asansörü yılda 400,000 seyir yapar. Ofis binalarındaki asansörler ve yürüyen merdivenler günde 10 saat kadar çalışır. Haftanın beş günü açık olan işyerlerinde asansörler yılda yaklaşık 260 çalışma günü veya 2,600 saat çalışır. İşyerinizde günde sekiz kez asansör kullanıp yılda 200 gün çalıştığınız takdirde, yılda 1,600 kez asansöre binersiniz. Bir asansörde yılda ortalama 0.4 kişi kalıyorsa, bir seyir esnasında asansörde kalma olasılığı yılda 0.4/400,000 veya %0.01’dir. İşyerinizde bir yılda 1,600 kez asansörle inip çıktığınız takdirde, asansörde kalma olasılığınız %XNUMX’dır.

Bu da 0.16 yıllık çalışma hayatınız boyunca ofis asansöründe kalan birine rastlama olasılığınızın kabaca %40 olduğu anlamına gelir. Çok katlı bir binada oturuyorsanız ve asansör kullanıyorsanız, 6 yıllık asansör kullanımı boyunca asansörde kalma olasılığınız ise yaklaşık %12’dir.

Bu rakamlar bize ne anlatıyor? Nüfusun çok küçük bir yüzdesi hayatı boyunca asansörde kaldı veya kalacak demek oluyor. Peki, asansörün istem dışı durmasının kontrol edilebilen ve geçici bir durum olduğunu anlatabilmek için asansör sektörü ne yapabilir? İlk olarak, pazarlama kampanyalarınızda yerel medyayı ve ilk müdahale ekiplerini asansörün güvenli bir alan olduğu ve asansörün yolcu çıkışı için bir kata indirilmesiyle söz konusu sorunun çözüldüğü konusunda eğitin. İkinci olarak, uygun olduğunda topluluğu, iş örgütlerini ve ticaret odalarını da bu konuda eğitin. Üçüncü olarak, ilk müdahale ekipleri ve asansör teknisyenlerine asansörde kalan yolculara yardımcı oldukları, onları kapanda kalma gibi bir durumdan kurtarmadıklarının hatırlatılması gerekiyor. Dördüncü olarak, dahili iş dilinizi değiştirin ve yolcuların asansörde kapalı kaldıklarına dair haber verenleri yeniden eğitin. Beşinci olarak, sektör dernekleri istem dışı duran asansörler konusundaki önerilerini pekiştirmeli:

Gerçek şu ki, bir asansör kabini, aydınlatılan, bazı durumlarda iklim kontrollü, telefon veya iletişim düğmesiyle, bazen TV/müzik/eğlence ve genellikle Wi-Fi bağlantısı ile güvenli bir alandır.

1. Kapıyı açma düğmesine basın. Kata yakınsanız kapı açılacaktır. Yavaş ve dikkatli bir biçimde asansörden çıkabilirsiniz. Asansörün katta olup olmadığına dikkat ederek adımınızı atın.
2. Kapı açılmasa da sakin olun. Hala güvendesiniz. Asansörden çıkmaya çalışmayın. Eğitimli acil durum personelinin gelmesini bekleyin. İçerideki hava sıcaklığı artsa da asansörde ve asansör kuyusunda yeterince hava dolaşımı olacaktır.
3. Alarm veya telefon düğmesine basın ve mevcut iletişim sistemlerini kullanın. Alarm düğmesine basıp birinin yanıt vermesini bekleyin. Yeni asansörlerde alarm düğmesi yerine telefon düğmesi bulunuyor. Bu düğmeye basıldığında harekete geçme konusunda eğitimli bir tarafa (örneğin, bir asansör veya acil durum destek firmasına) bir çağrı ile yönlendirilir. Bu firmaya binanın ve içinde bulunduğunuz asansörün konumu bildirilir. Bazı asansörlerde sizinle bina veya kurtarma görevlisi arasında iletişimi sağlayan çift taraflı iletişim sistemi veya telefon bulunur. Kimse sizi duymuyorsa veya telefon çalışmıyorsa panik yapmayın. Bazı telefonlar da yalnızca karşı taraf sizi duyuyor olabilir. Eğitimli bir personel binaya geldiğinde size ulaşacaktır.
4. Sakin olun ve kendinizi asansörden çıkarmaya çalışmayın. istem dışı durmuş bir asansör kabininden ASLA çıkmayı denemeyin. Bu çok tehlikelidir. Eğitimli bir acil durum personelinin gelmesini bekleyin. Yapacağınız en iyi şey sakin olup rahat bir şekilde profesyonel yardım beklemek olacaktır. Elverişsiz bir durumda olabilirsiniz ama GÜVENDESİNİZ.”

“'Kurtarmak' kelimesi 'şiddetten, tehlikeden veya kötülükten kurtarmak' anlamında anlaşılır. Acil bir durumu ifade ediyor.” — Doug Witham, emekli, Adams, Courion ve GAL/Vantage

Asansör sektörü çalışanları olarak hiçbirimiz kullanıcılarının kurtarılması gereken bir ürün veya hizmetle anılmak istemeyiz. Aksine, güvenli ve güvenilir bir ulaşım şekli temin etek isteriz. Bir yandan asansörün istem dışı durması konusuyla baş ederken bir yandan da sunduğumuz ürün ve hizmetlerin ne kadar değerli olduğu konusunda paydaşlarımıza ulaşmalıyız. Ortada kurtarılması gereken bir durum yok.

Referanslar
[1] urbo.com/content/trapped-what-to-do-while-an-elevator-gets-stuck/
[2] Imperialelevators.com/how-often-do-elevators-break-down/
[3] kablolu.com/story/elevator-phone-phreaking-defcon/